Hayır. Süresi dolan bir alan adı doğrudan boşa düşmez. Öncelikle alan adı sahibine geri alma hakkı tanıyan aşamalar devreye girer.
Bu aşamalar şunlardır:
Süre bitimi
Grace period yenileme süresi
Redemption period cezalı kurtarma dönemi
Pending delete silinme aşaması
Alan adının boşa düşmesi
Bu sistem, alan adı sahiplerini yanlışlıkla yaşanabilecek kayıplara karşı korumak amacıyla uygulanır.
Alan adının ne zaman boşa düşeceği, büyük ölçüde uzantısına bağlıdır.
Genel ortalama süreler şöyledir:
com net org uzantıları yaklaşık 75 gün
tr uzantıları yaklaşık 90 gün
de uzantıları teknik şartlara bağlı olarak değişkenlik gösterebilir
Türkiye uzantılı alan adları TRABİS sistemi üzerinden yönetilir. com.tr net.tr ve org.tr gibi uzantılar, belirli bir silinme takvimine sahiptir.
Süre bitiminden sonra alan adı pasif hale gelir.
İlk 60 gün boyunca redemption süreci devam eder.
Bu süre içinde alan adı sahibi domaini geri alabilir.
Sonraki 30 gün deleting period olarak adlandırılır.
Toplamda yaklaşık 90 gün sonunda alan adı boşa düşer.
Bu nedenle bir tr alan adı, süresi bittikten ortalama üç ay sonra tekrar kayıt edilebilir duruma gelir.
Global alan adı uzantıları ICANN kuralları doğrultusunda yönetilir.
Silinme süreci şu şekilde işler:
Grace period ilk 0 ile 30 gün arasındadır.
Bu dönemde alan adı normal ücretle yenilenebilir.
Redemption period yaklaşık 30 ile 40 gün sürer.
Alan adı geri alınabilir ancak cezalı yenileme uygulanır.
Pending delete aşaması 5 gündür.
Bu süreçte alan adı yenilenemez.
Tüm bu aşamalar tamamlandığında alan adı boşa düşer. Toplam süre ortalama 75 gündür.
Alan adlarının hemen boşa düşmemesinin temel nedeni, mevcut alan adı sahibini korumaktır.
Bu sistem sayesinde:
Yanlışlıkla kaybedilen domainlerin önüne geçilir
Alan adı sahibine geri alma hakkı tanınır
Hukuki ve ticari mağduriyetler azaltılır
Bu nedenle alan adı süresi dolduğunda, otomatik olarak başkasına geçmez.
Alan adı ne zaman boşa düşer sorusu, domain yatırımcıları ve girişimciler için büyük önem taşır. Yanlış zamanlama ile beklenen bir alan adı başkası tarafından alınabilir. Doğru süreci bilenler ise değerli domainleri zamanında yakalayabilir.
Bu yüzden uzantılara göre silinme sürelerini bilmek, doğru strateji oluşturmanın temelidir.
Alan adı boşa düşme süresi uzantıya göre değişir
com net org alan adları ortalama 75 gün sonra serbest kalır
tr alan adları yaklaşık 90 gün sonra yeniden kayıt edilebilir
Silinme süreci grace redemption ve pending delete aşamalarından oluşur
Boşa düşen alan adlarını yakalayabilmek, yalnızca doğru günü bilmekle sınırlı değildir. Asıl önemli olan, hangi yöntemle ve ne kadar hızlı hareket edildiğidir. Özellikle talep gören domainler, boşa düştükleri anda çok kısa süre içerisinde kayıt altına alınır. Bu nedenle süreci manuel olarak takip etmek çoğu zaman yeterli olmaz.
Boşa düşen domainler genellikle üç farklı yöntemle alınır. Bunların başında otomatik çalışan domain yakalama sistemleri gelir. Bu sistemler, alan adı boşa düştüğü anda saniyeler içinde kayıt talebi gönderir. Bir diğer yöntem, backorder olarak adlandırılan ön sipariş servisleridir. Bu servisler sayesinde, boşa düşmesi beklenen alan adı için önceden talep oluşturulur ve sistem sizin adınıza otomatik işlem yapar. Daha az tercih edilen yöntem ise manuel takiptir. Ancak bu yöntem, rekabetin yoğun olduğu domainlerde çoğunlukla başarısızlıkla sonuçlanır.
Özellikle jenerik, kısa veya ticari değeri yüksek alan adları, boşa düştüğü anda milisaniyeler içinde alınabilir. Bu nedenle profesyonel takip araçları ve otomasyon sistemleri kullanılmadan başarılı olmak oldukça zordur.
Alan adı boşa düşme süreciyle ilgili kısa bir özet yapmak gerekirse, süresi dolan bir domain anında serbest kalmaz. Alan adı uzantısına göre değişmekle birlikte, genellikle 60 ila 90 gün arasında bir bekleme süreci bulunur. Global uzantılar ortalama yetmiş beş gün sonra boşa düşerken, Türkiye uzantılı alan adlarında bu süre yaklaşık doksan günü bulur. Almanya uzantılı alan adlarında ise süreç büyük ölçüde teknik şartlara bağlıdır. DNS yayılım süreleri de kullanılan altyapıya göre farklılık gösterebilir.
Sonuç olarak domain dünyasında doğru bilgiye sahip olmak ciddi bir avantaj sağlar. Yanlış zamanda beklemek, değerli bir alan adını kaybetmenize neden olabilir. Doğru süreci bilen ve doğru araçları kullananlar ise önemli fırsatlar yakalayabilir.
Bu rehber, alan adı ne zaman boşa düşer sorusuna net, sade ve uygulanabilir bilgiler sunmak amacıyla hazırlanmıştır. Doğru zamanlama ve doğru yöntemle, boşa düşen domainler sizin için ciddi bir avantaja dönüşebilir.